سازمان امور مالیاتی کشور به عنوان نهاد اصلی متولی انتظامبخشی به نظام اقتصادی و درآمدهای عمومی، در سال ۱۴۰۴ گام بلندی برای شفافسازی هرچه بیشتر فعالیتهای صنفی برداشته است. این سازمان با صدور فراخوانهای مرحلهای، گروههای مختلف مودیان را به اجرای قوانین ملزم میکند تا عدالت در پرداختها رعایت شود. فراخوان شماره یازدهم که در آذرماه سال جاری ابلاغ شده است، طیف وسیعی از مشاغل خدماتی و واسطهگری را هدف قرار داده است.
مدیریت امور مالی بدون داشتن یک سیستم حسابداری دقیق و علمی امکانپذیر نیست و مودیان برای جلوگیری از بحرانهای قانونی، باید با تمامی ابعاد این فراخوان جدید آشنا شوند. مودی مالیاتی در تعریف قانونی به هر شخص حقیقی یا حقوقی اطلاق میشود که در داخل یا خارج از ایران به کسب درآمد مشغول است و بر اساس قانون، وظیفه دارد بخشی از ارزش افزوده ایجاد شده در فعالیتهای خود را به خزانه دولت واریز نماید. در این مقاله از وبلاگ آرمیتاتکس به اطلاعات ارزشمندی را ارائه دادهایم.
تبیین ماهیت و نرخ مالیات ارزش افزوده در نظام مالیاتی
درک مفهوم مالیات ارزش افزوده به عنوان یک مالیات غیر مستقیم بر مصرف، اولین قدم برای تطبیق با قوانین جدید است. این مالیات در تمام مراحل زنجیره تولید و توزیع از خریدار دریافت شده و توسط فروشنده به سازمان امور مالیاتی تحویل داده میشود. بر اساس مصوبات جدید بودجهای برای سال ۱۴۰۴ نرخ این مالیات ده درصد تعیین شده است که نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته و نشاندهنده اهمیت این منبع درآمدی برای دولت است.
کسبوکارها باید توجه داشته باشند که این مبلغ، بخشی از درآمد خالص آنها محسوب نمیشود، بلکه امانتی است که باید در بازههای زمانی معین و از طریق سامانه مودیان گزارش و پرداخت شود. مدیریت صحیح این وجوه نیازمند دانش تخصصی است و بسیاری از مدیران برای اطمینان از صحت محاسبات خود، از پکیجهای جامع خدمات مالیاتی بهره میگیرند تا از هرگونه خطا در ثبت صورتحسابها جلوگیری کنند.
سیر تحول هفده ساله فراخوانهای مالیاتی و ضرورت صدور مرحله یازدهم
قانون مالیات بر ارزش افزوده از زمان تصویب در سال ۱۳۸۷ تا اصلاحات گسترده در سال ۱۴۰۰، همواره بر پایه اجرای مرحلهای استوار بوده است. هدف از این استراتژی، آمادهسازی زیرساختهای فنی و آموزشی برای اصناف مختلف بوده است. طی ده مرحله قبلی، گروههای بزرگی از اقتصاد ایران شامل شرکتهای حقوقی، واردکنندگان، عمدهفروشان و صادرکنندگان مشمول شدهاند. اکنون در سال ۱۴۰۴، فراخوان شماره یازدهم با تمرکز بر مشاغل خدماتی پردرآمد و فعالیتهای واسطهگری، سعی دارد خلاهای موجود در بازرسیهای مالیاتی را پر کند.
این مرحله به نوعی تکمیلکننده پازل شفافیت مالی است و مودیانی را که پیش از این به دلایل مختلف در لیستهای قبلی قرار نداشتند، به ثبتنام و اجرای مقررات ملزم میکند. برای بسیاری از این مشاغل، این اولین بار است که با پیچیدگیهای ارسال صورتحساب الکترونیکی روبرو میشوند و به همین دلیل، دریافت مشاوره مالیاتی از متخصصان مجرب، یک ضرورت انکارناپذیر برای آنها به شمار میرود.
همچنین بخوانید: مالیات تکلیفی چیست؟
تحلیل مشمولیت واسطهها و نقش آن در مبارزه با پولشویی
بندهای «ب» و «ج» فراخوان یازدهم به طور مشخص بر فعالیتهای واسطهگری، دلالی، حقالعملکاری و پورسانتبگیری تمرکز دارند. طبق این قانون، تمامی افرادی که کالا یا خدمات متعلق به دیگران را عرضه کرده و در قبال آن کارمزد دریافت میکنند، با هر میزان درآمد (حتی از ریال اول) مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند.
این تصمیم انقلابی در نظام مالیاتی و سازمان امور مالیاتی ، با هدف رصد دقیقتر جریانات نقدی و مبارزه با پدیده پولشویی اتخاذ شده است. وقتی تمامی واسطهها ملزم به ثبت صورتحساب در سامانه مودیان باشند، منشا پولها و مسیر جابجایی کالاها کاملاً شفاف شده و امکان فرار مالیاتی به حداقل میرسد. این گروه از مودیان باید بدانند که حتی اگر دفتر فیزیکی ندارند یا به صورت سنتی فعالیت میکنند، طبق فراخوان جدید موظف به رعایت تمامی پروتکلهای قانونی هستند.
بررسی نصاب فروش در محاسبات مالیات بر درآمد مشاغل خاص
بخش دیگری از فراخوان شماره یازدهم به مشاغلی اشاره دارد که مشمولیت آنها منوط به عبور از یک سقف درآمدی مشخص است. این سقف برای سال ۱۴۰۴، مبلغ یکصد و چهل و چهار میلیارد ریال (معادل چهارده میلیارد و چهارصد میلیون تومان) فروش سالانه تعیین شده است. مشاغلی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۴۰۳ یا شش ماهه اول ۱۴۰۴ از این مرز عبور کند، باید به عنوان مودی ارزش افزوده فعالیت کنند.
این موضوع به صورت مستقیم بر محاسبه مالیات بر درآمد این افراد تاثیرگذار است، زیرا شفافیت در بخش ارزش افزوده، منجر به شفافیت در سود خالص و در نهایت مالیات بر عملکرد آنها خواهد شد. مشاغلی نظیر رستورانهای بزرگ، تالارهای پذیرایی و فروشگاههای زنجیرهای کوچک که تراکنشهای بالایی دارند، باید به دقت گزارشهای فصلی خود را رصد کنند تا در صورت عبور از نصاب، بلافاصله تکالیف جدید خود را آغاز نمایند.
سازمان امور مالیاتی کشور – 01
تاثیر مدیریت تراکنشها بر مالیات کارتخوان و انضباط مالی مودیان
با اجرای قانون پایانههای فروشگاهی، تمامی دستگاههای پوز به پروندههای مالیاتی متصل شدهاند و اکنون در فراخوان یازدهم، حساسیت روی مالیات کارتخوان به اوج خود رسیده است. مودیان مشمول در این فراخوان باید بدانند که هر تراکنش بانکی از طریق کارتخوان به عنوان فروش تلقی شده و سازمان امور مالیاتی ده درصد آن را به عنوان ارزش افزوده مطالبه خواهد کرد، مگر اینکه مودی ثابت کند تراکنش مربوط به فروش کالا یا خدمات مشمول نبوده است.
این موضوع برای اصنافی مانند فستفودها، آرایشگاههای بزرگ و کلینیکهای زیبایی که عمدتاً از کارتخوان استفاده میکنند، بسیار حیاتی است. عدم تفکیک صحیح تراکنشهای شخصی از تراکنشهای کاری میتواند منجر به جریمههای سنگینی شود که کل سود عملیاتی واحد صنفی را تحت تاثیر قرار دهد.
شمولیت خدمات زیبایی و کلینیکهای تخصصی در فراخوان جدید
یکی از بخشهای پررنگ در فراخوان یازدهم، ارائهدهندگان خدمات زیبایی و آرایشی هستند. سالنهای زیبایی زنانه و مردانه و کلینیکهایی که خدماتی نظیر پیکرتراشی، تزریق ژل، بوتاکس و سایر جراحیهای پلاستیک غیردرمانی انجام میدهند، در صورت عبور از نصاب فروش اعلام شده، مشمول دریافت ده درصد مالیات از مشتریان خود هستند.
تفکیک خدمات درمانی از خدمات زیبایی در این مراکز، یکی از بزرگترین چالشهای حسابداری آنها در سال ۱۴۰۴ خواهد بود. مدیران این مراکز باید سیستمهای فاکتوردهی خود را به گونهای تنظیم کنند که مالیات تنها بر بخشهای مشمول وضع شود و در عین حال، تمامی گزارشها با دقت در سامانه مودیان بارگذاری گردد تا از تداخل حسابها جلوگیری شود.
همچنین بخوانید: مالیات بر ارث چیست؟
نظام مالیاتی و بلاگرها؛ شفافیت درآمدهای فضای مجازی
در سالهای اخیر، فضای مجازی به بستری بزرگ برای درآمدهای میلیاردی تبدیل شده است. فراخوان شماره یازدهم به صراحت بلاگرها، اینفلوئنسرها و فعالان هنری را که از طریق تبلیغات و تولید محتوا کسب درآمد میکنند، مشمول قانون کرده است. این افراد در صورتی که درآمد سالانه آنها از چهارده میلیارد و چهارصد میلیون تومان فراتر رود، ملزم به ثبتنام و صدور صورتحساب الکترونیکی هستند.
علاوه بر این، این گروهها باید به تکالیف دیگری نظیر مالیات حقوق برای پرسنل و ادمینهای خود نیز توجه داشته باشند. سازمان امور مالیاتی با رصد حسابهای بانکی و قراردادهای تبلیغاتی، به دنبال برقراری عدالت مالیاتی در این حوزه است و فعالان این بخش باید هرچه سریعتر نسبت به تشکیل پرونده و انجام تکالیف قانونی خود اقدام کنند تا از مزایای بخشودگی جرایم بهرهمند شوند.
تکالیف پیمانکاران و طراحان در چارچوب فراخوان یازدهم
خدمات پیمانکاری در تمامی زمینهها و همچنین طراحان مد، لباس و دکوراسیون نیز در دایره شمول این فراخوان قرار گرفتهاند. برای پیمانکاران، موضوع زمان صدور صورتحساب و تایید صورتوضعیتها از اهمیت بالایی برخوردار است. این گروه باید توجه داشته باشند که نرخ ده درصدی ارزش افزوده باید در قراردادهای جدید لحاظ شود.
همچنین، پیمانکارانی که از نیروی انسانی گسترده استفاده میکنند، باید مدیریت همزمانی بین تکالیف ارزش افزوده و ارسال لیستهای مالیات حقوق را به درستی انجام دهند. ناهماهنگی در این بخشها میتواند باعث جلب توجه ممیزان مالیاتی سازمان امور مالیاتی و آغاز حسابرسیهای گسترده شود. طراحان ساختمان و دکوراسیون داخلی نیز که اغلب به صورت پروژهای کار میکنند، باید برای هر مرحله از دریافتیهای خود، صورتحساب استاندارد صادر نمایند.
فراخوان سازمان امور مالیاتی کشور
تبعات سنگین عدم تمکین و جریمههای پیشبینی شده در قانون
قانونگذار برای تضمین اجرای فراخوان یازدهم، جرایم بازدارندهای را در نظر گرفته است که میتواند برای هر کسبوکاری کمرشکن باشد. عدم ثبتنام به موقع در سازمان امور مالیاتی کشور، جریمهای معادل هفتاد و پنج درصد مالیاتهای پرداخت نشده را به همراه دارد. همچنین، صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی یا عدم عضویت در سامانه مودیان، جریمهای معادل ده درصد فروش یا دو برابر مالیات متعلق را در پی خواهد داشت.
علاوه بر این، تأخیر در پرداخت ماهیانه، منجر به جریمه دو درصدی به ازای هر ماه میشود. این جرایم به گونهای طراحی شدهاند که فرار مالیاتی دیگر یک گزینه اقتصادی نباشد. بنابراین، مودیان باید با دقت بالا و رعایت زمانبندیهای اعلامی، تکالیف خود را انجام دهند تا از ریسکهای قانونی در امان بمانند.
جدول راهنمای مشمولیت و تکالیف مشاغل در فراخوان یازدهم (۱۴۰۴)
در جدول زیر، وضعیت گروههای مختلف شغلی و شروط مشمولیت آنها جهت اطلاع مودیان تدوین شده است:
| گروه شغلی | شرط اصلی مشمولیت | نرخ مالیات (۱۴۰۴) | تکلیف اصلی در سامانه مودیان |
| دلالان و حقالعملکاران | بدون محدودیت درآمد (از ریال اول) | ۱۰ درصد | صدور صورتحساب برای کارمزد دریافتی |
| رستورانها و فستفودها | فروش بیش از ۱۴.۴ میلیارد تومان | ۱۰ درصد | اتصال پوز به سامانه و صدور فاکتور |
| آرایشگاهها و کلینیکهای زیبایی | فروش بیش از ۱۴.۴ میلیارد تومان | ۱۰ درصد | تفکیک خدمات مشمول و معاف |
| بلاگرها و اینفلوئنسرها | فروش بیش از ۱۴.۴ میلیارد تومان | ۱۰ درصد | ثبت تمامی قراردادهای تبلیغاتی |
| پیمانکاران و طراحان دکور | فروش سالانه بیش از ۱۴.۴ میلیارد تومان | ۱۰ درصد | ارسال صورتوضعیتهای الکترونیکی |
| صادرکنندگان و واردکنندگان | طبق فراخوانهای قبلی (الزامی) | ۱۰ درصد | رعایت قوانین گمرکی و ارزش افزوده |
نقش کلیدی سامانه مودیان در مدیریت مالیاتی مدرن
سامانه مودیان به عنوان قلب تپنده نظام جدید مالیاتی، تمامی فعالیتهای فراخوان یازدهم را مدیریت میکند. در این سیستم، فاکتورهای دستی و کاغذی کاملا منسوخ شده و تنها فاکتورهایی که دارای شماره منحصربهفرد مالیاتی هستند، معتبر شناخته میشوند.
مودیان باید بدانند که اگر خریدهای خود را از فروشندگانی انجام دهند که در سامانه ثبتنام نکردهاند، نمیتوانند مالیات پرداختی را به عنوان اعتبار مالیاتی کسر کنند و مجبور به پرداخت مضاعف خواهند بود. این چرخه باعث میشود که تمامی فعالان اقتصادی به سمت شفافیت سوق داده شوند. مدیریت این سامانه نیازمند نرمافزارهای حسابداری متصل و دانش فنی است که مجموعه عدالت حساب آرمیتا با ارائه راهکارهای نوین، این مسیر را برای کارفرمایان هموار کرده است.
ضرورت بهرهگیری از تخصص کارشناسان آرمیتاتکس
فراخوان شماره یازدهم سازمان امور مالیاتی کشور برای مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴، آغازگر فصلی جدید از نظارتهای دقیق بر اصناف و مشاغل خدماتی است. با توجه به افزایش نرخ مالیات به ده درصد و سختگیریهای شدید در حوزه جرایم، کوچکترین اشتباه در تفسیر قوانین یا تاخیر در ارسال گزارشها میتواند خسارات مالی جبرانناپذیری به بار آورد.
شفافیت در حوزه تراکنشهای بانکی و اتصال دستگاههای کارتخوان به پروندههای مالیاتی، راه را بر هرگونه پنهانکاری بسته است. ما در مجموعه آرمیتا با تکیه بر دانش روز و تجربه در پروندههای پیچیده، در کنار شما هستیم تا تمامی تکالیف قانونی خود را از ثبتنام تا ارسال اظهارنامه با بالاترین دقت انجام دهید. پیشگیری از جریمه، هوشمندانهترین روش مدیریت مالی در اقتصاد امروز است.
سوالات متداول
آیا پورسانتبگیران املاک و خودرو هم مشمول فراخوان ۱۱ هستند؟
بله؛ طبق بندهای جدید، تمامی واسطهها و افرادی که درآمد پورسانتی و حقالعملکاری دارند، بدون توجه به میزان درآمد، مکلف به اجرای قانون ارزش افزوده شدهاند.
اگر سقف فروش سالانه من به ۱۴.۴ میلیارد تومان نرسد، آیا باید ثبتنام کنم؟
خیر؛ اگر جزو مشاغل لیست شده (مانند رستوران، سالن زیبایی و …) هستید و درآمدتان کمتر از این نصاب است، مشمول فراخوان یازدهم نخواهید بود، مگر اینکه داوطلبانه اقدام کنید.
جریمه عدم صدور فاکتور الکترونیکی در سامانه مودیان چقدر است؟
جریمه این تخلف معادل ده درصد مجموع فروش یا دو برابر مالیات و عوارض پرداخت نشده است که بر حسب مورد و شدت تخلف اعمال میگردد.
